Instytut Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej

Uniwersytet Śląski w Katowicach


Erasmus+ – program UE na rzecz kształcenia, szkoleń, młodzieży i sportu

Erasmus+ jest to najbardziej rozbudowany i powszechnie znany międzynarodowy program Unii Europejskiej w dziedzinie edukacji, szkoleń, młodzieży i sportu na lata 2014-2020. Stanowi kontynuację działań Unii w ramach programów edukacyjnych, które rozwijane były wcześniej przez Komisję Europejską, m.in.: programu „Uczenie się przez całe życie”, programu „Młodzież w działaniu”, Erasmus Mundus, Tempus, Edulink oraz programów współpracy z krajami uprzemysłowionymi w dziedzinie szkolnictwa wyższego.

Do krajów uczestniczących w programie należą tzw. kraje programu, w tym 28 państw członkowskich Unii Europejskiej (wciąż jeszcze włączając Wielką Brytanię) oraz 5 państw spoza Unii (3 państwa Europejskiego Obszaru Gospodarczego: Islandia, Liechtenstein, Norwegia oraz 2 państwa kandydujące do UE: Turcja i Macedonia). Możliwa jest także współpraca z  tzw. krajami partnerskimi programu – z innych regionów świata, na specjalnych zasadach określonych w ramach odrębnych umów.

Całkowity budżet aktualnie realizowanego programu Erasmus+, przeznaczony na 7 lat 2014-2020, wynosi 14,7 mld euro. Środki te przeznaczone są na rozwój współpracy międzynarodowej w dziedzinie edukacji na różnych jej szczeblach. Szkolnictwo wyższe jest jednym z 5 sektorów programu, jednak to właśnie studenci są jego głównymi beneficjentami – spośród 4 mln osób korzystających z możliwości, jakie daje Erasmus+, aż połowę stanowią studenci. Z puli środków programu Erasmus+ na działania podejmowane przez polskie instytucje edukacyjne każdego roku asygnowanych jest ponad 100 mln euro – z tego połowę środków zagospodarowują uczelnie.

Spośród działań podejmowanych w ramach Erasmusa+ zdecydowanie największym zainteresowaniem cieszą się programy mobilności edukacyjnej, przeznaczone dla uczniów, studentów i pracowników instytucji oświatowych. Warto aplikować po te stypendia!

Erasmus+ – mobilność akademicka

W ramach wspierania mobilności akademickiej program Erasmus+ umożliwia dofinansowanie wymiany studentów i kadry akademickiej pomiędzy krajami programu. Zarówno studenci, jak i pracownicy uczelni mogą korzystać ze stypendiów przeznaczonych na organizację wyjazdów związanych bezpośrednio z kształceniem akademickim, jak i na organizację wyjazdów służących praktycznemu doskonaleniu zawodowemu.

W pierwszej kategorii mobilności zagranicznych – tych związanych bezpośrednio z kształceniem akademickim – mieszczą się kilkumiesięczne wyjazdy studentów w celu odbycia części studiów w uczelni zagranicznej oraz znacznie krótsze (2-5 dni) wyjazdy nauczycieli akademickich w celu prowadzenia zajęć dydaktycznych na zagranicznej uczelni.

Z kolei projekty mobilności szkoleniowej mogą obejmować kilkumiesięczne wyjazdy studentów oraz absolwentów na praktyki/staże do innych krajów programu oraz kilkudniowe wyjazdy kadry uczelni – zarówno nauczycieli akademickich, jak i innych pracowników – do zagranicznych szkół wyższych, instytucji, organizacji, przedsiębiorstw w celach szkoleniowych (takich jak: doskonalenie kompetencji zawodowych, poszerzanie wiedzy w danej dziedzinie, udział w szkoleniach, doskonalenie znajomości języka obcego, „work shadowing” itp.).

W ramach programu Erasmus+ studenci mogą się zatem ubiegać o wyjazdy na studia i na praktyki w innych krajach uczestniczących w programie. Na stypendium z tego programu można wyjechać wielokrotnie – na każdym z trzech poziomów studiów (licencjackie, magisterskie, doktoranckie) można skorzystać z wyjazdu lub wyjazdów trwających łącznie do 12 miesięcy (jest to tzw. kapitał mobilności, wspólny dla wyjazdów na studia i na praktyki).

Rekrutacja studentów do programu

Na wyjazdy w ramach programu Erasmus przeprowadzana jest rekrutacja. Nabór studentów odbywa się zwykle raz w roku, na naszej uczelni – wiosną i dotyczy wyjazdów realizowanych w całym kolejnym roku akademickim (w obydwu semestrach). Rekrutacja przeprowadzana jest wspólnie dla wszystkich kierunków studiów prowadzonych w katowickiej części Wydziału Filologicznego.

Wymagane dokumenty:

  • formularz aplikacyjny dostępny na stronach: http://erasmus.us.edu.pl/wyjazdy-na-studia-sms lub http://erasmus.us.edu.pl/wyjazdy-na-praktyke-smp ,
  • zaświadczenie o wysokości średniej z całego przebiegu studiów,
  • dokument potwierdzający znajomość języka obcego,
  • list motywacyjny z uzasadnieniem chęci wyjazdu oraz wyboru ośrodka zagranicznego,
  • w przypadku wyjazdu na praktykę/staż: wstępna deklaracja ośrodka ze zgodą na przyjęcie na praktykę/staż.

Ważne jest, aby realnie ocenić swoje umiejętności językowe – powinny one być wystarczające, aby podjąć studia za granicą, ale warto pamiętać, że nadmiernie surowa ocena również działa na naszą niekorzyść – program przeznaczony jest wszakże m.in. do tego, by umożliwić doskonalenie umiejętności językowych.

Począwszy od naboru na rok akad. 2018/19 rekrutacja na wyjazdy na praktykę ma charakter ciągły i trwa do wyczerpania środków finansowych. Student powinien przedłożyć w Dziale Współpracy z Zagranicą UŚ kserokopię, skan lub wydruk skanu porozumienia o programie praktyki (learning agreement for traineeship) zatwierdzonego przez IBiIN UŚ, czyli podpisanego przez koordynatora tej jednostki i dziekana Wydziału Filologicznego. W ciągu 14 dni program ten musi zostać zatwierdzony i podpisany przez zagraniczną instytucję partnerską, w której praktyka ma być realizowana (należy w tym czasie dostarczyć kopię lub skan podpisanej umowy).

Zakwalifikowanie kandydata przez komisję rekrutacyjną na Wydziale Filologicznym nie jest równoznaczne z przyznaniem prawa do wyjazdu – potwierdzenie zakwalifikowania następuje na szczeblu ogólnouczelnianym.

Szczegółowe zasady rekrutacji i realizacji wyjazdów studentów na studia lub praktyki za granicą dostępne są na stronie www Biura Programu Erasmus+ UŚ: erasmus.us.edu.pl/wyjazdy-studentow.

Koordynator programu Erasmus+ w IBiIN UŚ

Osoby zainteresowane udziałem w programie Erasmus+ prosimy o kontakt z koordynatorem programu Erasmus+ w IBiIN UŚ, dr Anną Seweryn: anna.seweryn@us.edu.pl.

Więcej informacji na temat programu Erasmus+ można znaleźć na stronach www Biura Programu Erasmus+ UŚ: erasmus.us.edu.pl/wyjazdy-studentow oraz – odnośnie do ofert wyjazdów dla studentów katowickich kierunków Wydziału Filologicznego – na stronach www Katedry Międzynarodowych Studiów Polskich UŚ: http://www.studiapolskie.us.edu.pl/erasmus/oferty-wyjazdow-za-granice-erasmus/.

Mobilność akademicka studentów – wyjazdy na studia

Wyjazdy za granicę na studia w ramach programu Erasmus+ mogą być zrealizowane tylko w tych ośrodkach akademickich, z którymi Wydział Filologiczny UŚ ma już podpisaną międzynarodową umowę o współpracy dydaktycznej. Umowy takie określają m.in., ilu studentów może w każdym roku wyjechać na wymianę, dla jakiego poziomu studiów przeznaczona jest oferta dydaktyczna oraz jakie są wymagane umiejętności językowe. Aktualnie IBiIN UŚ ma umowy z 6 zagranicznymi uczelniami partnerskimi:

  • w Czechach: Uniwersytet Śląski w Opawie,
  • na Słowacji: Uniwersytet Komeńskiego w Bratysławie,
  • na Łotwie: Uniwersytet Łotewski w Rydze,
  • 2 uczelnie w Niemczech: Wyższe Szkoły Zawodowe w Lipsku i w Kolonii,
  • w Słowenii: Uniwersytet w Lubljanie.

W miarę dostępnych miejsc, studenci IBiIN UŚ mogą również korzystać z oferty uczelni partnerskich innych katowickich instytutów i katedr Wydziału Filologicznego, jeśli tylko uczelnie te oferują moduły atrakcyjne z perspektywy danego kierunku studiów. Informacje o uczelniach partnerskich katowickiej części Wydziału Filologicznego są dostępne na stronie www Katedry Międzynarodowych Studiów Polskich UŚ: http://www.studiapolskie.us.edu.pl/erasmus/oferty-wyjazdow-za-granice-erasmus/uczelnie-partnerskie/.

Wyjazdy do innych uczelni zagranicznych są możliwe, ale wymagają wcześniejszego podpisania stosownej umowy. Jeśli ktoś ze studentów chciałby podjąć semestr studiów w jakimś wymarzonym przez siebie ośrodku akademickim, powinien skontaktować się w tej sprawie z koordynatorem programu Erasmus+ w naszym instytucie – dr Anną Seweryn, która sprawdzi możliwości podjęcia takiej współpracy i pomoże zorganizować niezbędne formalności. Zastrzeżenie to dotyczy również nauczycieli akademickich – na wyjazdy dydaktyczne można wyjechać tylko do ośrodków partnerskich; mile widziane są wszelkie propozycje nawiązania nowych umów o współpracy. Proponowane uczelnie partnerskie muszą mieć Kartę Erasmusa dla szkolnictwa wyższego.

Wyjazdy na studia częściowe przeznaczone są na uczestnictwo w regularnych zajęciach prowadzonych w uczelni partnerskiej (nie: wyłącznie zbieranie materiałów do pracy lic, mgr, dr – może to być cel dodatkowy, poza udziałem w zajęciach dydaktycznych). Na ogół można wybrać sobie przedmioty z puli zaproponowanej przez uczelnię partnerską. Zajęcia zwykle odbywają się w języku kraju przyjmującego lub po angielsku. W ciągu semestru – podobnie jak studiując w Polsce – trzeba zdobyć 30 punktów ECTS.

W momencie wyjazdu na studia kandydat powinien być studentem Uniwersytetu Śląskiego (co najmniej drugiego roku studiów licencjackich). Minimalny czas pobytu na studiach za granicą wynosi 3 miesiące; stypendium początkowo wypłacane jest przez okres maksymalnie 5 miesięcy – w miarę dostępności środków finansowych okres ten może zostać wydłużony. Okres studiów zrealizowanych w ramach programu Erasmus+ w uczelni partnerskiej jest traktowany jako równoważny z okresem studiów w Uniwersytecie Śląskim, a wyjazd nie może spowodować przedłużenia okresu studiów. Co ważne, studenci podczas pobytu za granicą nie tracą polskiego statusu studenta.

Wysokość stypendium zależy od kraju, w którym odbywają się studia (w tabeli podane są wartości dla naszych uczelni partnerskich). Należy być świadomym, że stypendium Erasmusa nie pokrywa wszystkich kosztów utrzymania studenta za granicą, nie przewiduje się też dofinansowania podróży.

uczelnia

kraj

(miasto)

poziom
studiów

liczba
miejsc

wymagany język

szacowana wysokość stypendium

Slezská univerzita v Opavě
Filozoficko-přírodovědecká fakulta v Opavě

Ústav bohemistiky a knihovnictví

Czechy (Opava)

I, II, III

2

czeski/ angielski

(A1)

400-450€
/ m-c

Latvijas Universitate
Sociālo zinātņu fakultāte
Informācijas un bibliotēku studiju nodaļa

Łotwa
(Ryga)

I, II, III

3

łotewski
lub angielski (B1)

350-400€
/ m-c

Fachhochschule Köln

Institut für Informationswissenschaft

Niemcy (Kolonia)

I

2

niemiecki
(B1)

400-450€
/ m-c

Hochschule für Technik, Wirtschaft und Kultur Leipzig
Fakultät Medien

Niemcy
(Lipsk)

I, II

2

niemiecki
(B1/B2)

400-450€
/ m-c

Univerza v Ljubljani

Oddelek za Bibliotekarstvo, Informacijsko Znanost in Knjigarstvo

Słowenia (Lublana)

I

1

słoweński
lub angielski (B2)

400-450€
/ m-c

Univerzita Komenského v Bratislave
Katedra knižničnej a informačnej vedy

Słowacja
(Bratysława)

I, II, III

2

słowacki
lub angielski (B2)

350-400€
/ m-c

 Studenci w trudnej sytuacji materialnej, uprawnieni na Uniwersytecie Śląskim do otrzymywania stypendium socjalnego, mogą otrzymać stypendium Erasmus+ podwyższone o dodatkowe dofinansowane w wysokości 200€. Możliwe jest również uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego z uwagi na specjalne potrzeby zdrowotne studenta.

Mobilność akademicka studentów – wyjazdy na praktykę lub staż

Zagraniczna praktyka studencka w ramach programu Erasmus+ może być realizowana w dowolnie wybranej instytucji znajdującej się na terenie kraju uczestniczącego w programie Erasmus+ (z wyjątkiem: instytucji Unii Europejskiej, instytucji zarządzających programami Unii Europejskiej, polskich placówek dyplomatycznych oraz zagranicznych oddziałów polskich firm lub instytucji). Mogą być to zatem wszelkiego typu biblioteki, ośrodki informacji, firmy infobrokerskie, centra kultury, urzędy, archiwa – oraz inne instytucje.

W momencie wyjazdu na zagraniczną praktykę lub staż kandydat powinien być studentem (co najmniej drugiego roku studiów licencjackich) lub absolwentem Uniwersytetu Śląskiego. Wyjazd absolwenta uczelni może się odbyć w ciągu jednego roku od ukończenia studiów, a jego długość jest wliczana do łącznego czasu trwania mobilności na tym poziomie studiów, na którym student został zakwalifikowany na wyjazd (rekrutacja odbywa się na ostatnim roku studiów licencjackich, magisterskich i doktoranckich).

Minimalny czas pobytu na praktyce za granicą wynosi 2 miesiące; stypendium początkowo wypłacane jest przez okres maksymalnie 3 miesięcy. Jeśli pozwolą na to środki finansowe, możliwe będzie przyznanie dofinansowania na kolejne miesiące pobytu. Stypendia na praktyki są nieco wyższe niż te na studia, ale również stanowią jedynie formę dofinansowania wyjazdu i nie pokrywają wszystkich kosztów utrzymania studenta za granicą.

Praktyka zrealizowana w ramach programu Erasmus+ jest traktowana jako równoważna z praktyką zrealizowaną w kraju.

Miesięczna wysokość stypendium uzależniona jest od kraju pobytu i w przypadku wyjazdu na praktyki wynosić będzie około:

550-600€ / m-c – Austria, Dania, Finlandia, Francja, Irlandia, Lichtenstein, Norwegia, Szwecja, Zjednoczone Królestwo, Włochy

500-550€ / m-c – Belgia, Chorwacja, Cypr, Czechy, Grecja, Hiszpania, Holandia, Islandia, Luksemburg, Niemcy, Portugalia, Słowenia, Turcja

450-500€ / m-c – Bułgaria, Estonia, Macedonia (FYROM), Litwa, Łotwa, Malta, Rumunia, Słowacja, Węgry

Studenci w trudnej sytuacji materialnej, uprawnieni na Uniwersytecie Śląskim do otrzymywania stypendium socjalnego, mogą otrzymać stypendium Erasmus+ podwyższone o dodatkowe dofinansowane w wysokości 200€. Możliwe jest również uzyskanie dodatkowego wsparcia finansowego z uwagi na specjalne potrzeby zdrowotne studenta.