Instytut Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej

Uniwersytet Śląski w Katowicach


Niestacjonarne zawodowe studia licencjackie

Studia na kierunku informacja naukowa i bibliotekoznawstwo przeznaczone są zarówno dla miłośników tradycyjnej książki drukowanej, jak i książki elektronicznej oraz dla entuzjastów uporządkowanych zasobów informacji cyfrowej. Studenci zdobywają praktyczne umiejętności efektywnego zarządzania informacją analogową i cyfrową, uczą się organizowania kolekcji bibliotecznych i usług informacyjnych, a także zyskują wiedzę z zakresu historii książki i prasy, działalności współczesnych bibliotek, kultury czytelniczej, medialnej i informacyjnej, marketingu książki i bibliotek, edytorstwa. Wiedza specjalistyczna prezentowana jest zarówno w kontekście rozwoju nowoczesnych technologii informacyjnych, jak i w odniesieniu do szerokiej wiedzy ogólnohumanistycznej, w tym z zakresu nauk społecznych. W programie studiów uwzględniono cykl przedmiotów mających na celu pogłębienie znajomości literatury, niezbędnej do właściwej realizacji różnorodnych procesów komunikacyjnych.

Nowa, zaktualizowana siatka studiów licencjackich opracowana została po konsultacji z bibliotekarzami i pracownikami informacji reprezentującymi różne typy bibliotek i obejmuje następujące treści programowe:

Bibliotekarstwo (Zarządzanie zbiorami bibliotecznymi – gromadzenie i udostępnianie; Formalne i rzeczowe opracowanie dokumentów; Systemy biblioteczne; Ochrona zbiorów bibliotecznych; Organizacja i zarządzanie biblioteką; Zarządzanie zespołem; Statystyka w badaniach jakościowych i ilościowych; Ochrona własności intelektualnej; Media społecznościowe w pracy biblioteki).

Organizacja dostępu do informacji (Systemy informacyjne; Efektywne wyszukiwanie informacji; Warsztaty cyfrowych źródeł informacji; Podstawy reprezentacji i organizacji informacji; Metadane; Bibliografia; Technologia informacyjna; Bibliometria i informetria).

Podstawy bibliologii i informatologii (Podstawy nauk o książce i informacji; Historia i kultura książki; Historia bibliotek; Wprowadzenie do zagadnień wydawniczych; Biblioteka w systemie edukacji i kultury; Praktyka badań kultury czytelniczej; Metodyka pracy z czytelnikiem). 

Wiedza ogólnohumanistyczna (Teoria i historia kultury; Pragmatyka tekstu naukowego; Metodologia badań naukowych; Podstawy filozofii; Podstawy logiki dla humanistów; Wiedza o czytelnictwie).

Wiedza o literaturze (Kierunki w piśmiennictwie polskim po 1918 r.; Literatura powszechna; Literatura popularna; Literatura dla młodego odbiorcy; Kryteria oceny tekstu literackiego).

Siatka studiów licencjackich [PDF]

Kompetencje językowe doskonalone są w ramach lektoratów języków obcych (do wyboru język angielski, niemiecki, francuski lub rosyjski) oraz konwersatoriów z zakresu terminologii specjalistycznej w języku angielskim i niemieckim/rosyjskim. Studenci mogą ponadto wybrać zajęcia problemowe prowadzone w języku angielskim z puli przedmiotów opcjonalnych.

Studenci odbywają praktyki zawodowe w bibliotekach publicznych lub naukowych, co pozwala im już w trakcie studiów zdobyć cenne doświadczenie oraz zweryfikować swoją wiedzę i umiejętności w rzeczywistych sytuacjach pracy z użytkownikami informacji. W ramach fakultatywnych zajęć Bloku Kształcenia Nauczycielskiego realizowanego przez Centrum Kształcenia Ustawicznego oraz po zaliczeniu praktyki w bibliotece szkolnej, można zdobyć uprawnienia pedagogiczne pozwalające podjąć pracę w szkolnictwie podstawowym w zawodzie nauczyciela bibliotekarza.

Studia kończą się przygotowaniem i obroną pracy dyplomowej. Absolwenci uzyskują stopień licencjata w zakresie informacji naukowej i bibliotekoznawstwa.

Perspektywy zawodowe: 

Studia przygotowują do pracy w bibliotekach, mediatekach, ośrodkach informacji, firmach infobrokerskich, centrach kultury, wydawnictwach, księgarniach i archiwach, a także w innych instytucjach w obszarze kultury, nauki, edukacji, komunikacji publicznej, biznesu i administracji, zajmujących się gromadzeniem, opracowaniem i udostępnianiem informacji, zarówno w formie drukowanej, jak i elektronicznej. Absolwent może znaleźć zatrudnienie m.in. jako:

  • bibliotekarz (w bibliotekach naukowych, fachowych, publicznych, szkolnych, specjalnych),
  • specjalista informacji naukowej,
  • nauczyciel bibliotekarz,
  • specjalista zarządzania informacją,
  • broker informacji,
  • pracownik wydawnictwa,
  • księgarz,
  • animator kultury,
  • archiwista.

Jako jedyny instytut bibliotekoznawstwa w Polsce dysponujemy własnym Laboratorium Ochrony i Konserwacji Zbiorów Bibliotecznych, w którym pracowano nad zabezpieczeniem cennych starodruków z bibliotek klasztornych na Jasnej Górze w Częstochowie i Skałce w Krakowie. Pracownia ta jest wykorzystywana przez studentów do zajęć praktycznych.

Do dyspozycji naszych studentów jest również nowocześnie wyposażona Pracownia Digitalizacji, w której uczymy profesjonalnego skanowania, opracowania graficznego i publikowania obiektów cyfrowych. Publikacje zdigitalizowane przez studentów wzbogacają zasoby Śląskiej Biblioteki Cyfrowej.

Zapewniamy indywidualne podejście do studenta i przyjazną atmosferę, sprzyjającą rozwojowi intelektualnemu i społecznemu. Studenci mają możliwość rozwijania zainteresowań przez zaangażowanie w działalność studenckiego koła naukowego, udział w konferencjach studenckich, publikowanie własnych tekstów naukowych, a także aktywność sportową w ramach sekcji Akademickiego Związku Sportowego UŚ. Udział w programach mobilności akademickiej (m.in. MOST, Erasmus+) pozwala naszym studentom na realizowanie części studiów w innej polskiej lub zagranicznej uczelni, a także odbywanie praktyk i staży zagranicznych w dowolnie wybranej instytucji w krajach Unii Europejskiej. Program kształcenia realizowany jest zgodnie z Europejskim Systemem Transferu Punktów (ECTS), zapewniającym uznanie dyplomu ukończenia studiów za granicą.

Zajęcia odbywają się atrakcyjnej lokalizacji w centrum Katowic.

Niestacjonarne magisterskie studia uzupełniające

Studia dwuletnie magisterskie w systemie ECTS dla osób, które uzyskały dyplom licencjata trzyletnich studiów bibliotekoznawstwa i informacji naukowej oraz osoby po studiach pierwszego lub drugiego stopnia dowolnego kierunku studiów. Treści kształcenia prezentowane są w ramach puli przedmiotów wspólnych dla wszystkich studentów oraz sprofilowanych programów specjalizacyjnych. Tematyka przedmiotów wspólnych dotyczy zagadnień dziedzictwa kulturowego w bibliotekach, archiwach i muzeach, problemów kultury literackiej, etycznych aspektów działalności bibliotecznej i informacyjnej, problematyki społeczeństwa informacyjnego oraz kwestii dostępu do informacji publicznej i prawnej. Studenci nabywają praktyczne umiejętności korzystania z informatycznych narzędzi zarządzania informacją własną, odkrywają tajniki marketingu bibliotecznego i e-learningu, uczą się podstaw projektowania i aranżacji przestrzeni bibliotecznej. Cykl przedmiotów metodologicznych, obejmujący terminologię oraz kierunki badawcze w bibliologii, bibliotekoznawstwie i informatologii, pozwala uzyskać ogólną orientację w zakresie rozwoju dyscypliny wiedzy będącej przedmiotem studiów oraz przygotowuje do podjęcia własnych prac naukowych, realizowanych pod kierunkiem promotora w ramach seminarium magisterskiego.

Podczas studiów, w ramach fakultatywnych zajęć Bloku Kształcenia Nauczycielskiego realizowanego przez Centrum Kształcenia Ustawicznego oraz po zaliczeniu praktyki w bibliotece szkolnej, można zdobyć uprawnienia pedagogiczne pozwalające na podjęcie pracy w szkolnictwie podstawowym i/lub ponadpodstawowymw zawodzie nauczyciela bibliotekarza.

Studenci będący absolwentami kierunków innych niż informacja naukowa i bibliotekoznawstwo (studia I stopnia) uzupełniają wiedzę dotyczącą podstaw gromadzenia, opracowania i udostępniania zbiorów bibliotecznych w toku zajęć z przedmiotu Bibliotekarstwo praktyczne oraz odbywają praktykę zawodową w bibliotekach publicznych lub naukowych.

Siatka studiów magisterskich [PDF]

Moduły kształcenia zawierające charakterystykę realizowanych przedmiotów

Ścieżki specjalizacyjne do wyboru:

Nowoczesna biblioteka

Przedmioty realizowane w ramach tej specjalizacji skoncentrowane są na zagadnieniach współczesnego bibliotekarstwa i obejmują m.in.: kierunki rozwoju bibliotekarstwa światowego, nowoczesną architekturę budynków bibliotecznych, metody zapewniania jakości i zarządzania strategicznego biblioteką oraz kierowania personelem bibliotecznym, a także najnowsze trendy w działalności współczesnych bibliotek naukowych, publicznych, pedagogicznych i szkolnych oraz specjalnych, funkcjonujących w różnych instytucjach (np. bibliotek teatralnych, archiwalnych, muzealnych, zamkowych, kościelnych, klasztornych).

Biblioteka w społeczności lokalnej

Studenci zapoznają się ze specyfiką organizacji i funkcjonowania bibliotek w środowisku gmin wiejskich, miejsko-wiejskich i małych miast. W programie kształcenia uwzględnione są m.in. takie zagadnienia, jak: promocja czytelnictwa i animacja życia kulturalnego w społeczności lokalnej, edukacja medialna i informacyjna dzieci i młodzieży, obsługa biblioteczna mniejszości narodowych, etnicznych i wyznaniowych, źródła informacji dla regionu, internetowe zasoby informacji dla bibliotek, działalność usługowa bibliotek gminnych, korzystanie z serwisów e‑administracji, a także introligatorstwo na potrzeby małych bibliotek.

Zarządzanie informacją

W programie tej specjalizacji główny nacisk położony jest na rozwijanie praktycznych kompetencji w zakresie efektywnego zarządzania zasobami informacyjnymi. Studenci zapoznają się z warsztatem pracy infobrokera, doskonalą umiejętności wyszukiwania, selekcji, organizowania, analizowania i udostępniania informacji specjalistycznej, poznają techniki digitalizacji zbiorów bibliotecznych i zasady organizacji bibliotek cyfrowych, zdobywają wiedzę na temat ilościowych metod badania informacji, a także uczą się projektowania i tworzenia baz danych, publikacji elektronicznych oraz funkcjonalnych serwisów internetowych.

Kultura i edytorstwo książki

Specjalizacja obejmuje zagadnienia związane z historią i sztuką książki oraz współczesną sytuacją na rynku wydawniczym. Studenci zyskują wiedzę o mechanizmach regulujących ten rynek, poznają zasady marketingu książki, a także uczą się organizowania pracy w firmach wydawniczych. Nacisk położono również na praktyczne umiejętności z zakresu edytorstwa komputerowego, z wykorzystaniem różnego typu programów graficznych i oprogramowania DTP przeznaczonego do składu i łamania folderów, publikacji książkowych i czasopism.

Podczas studiów, w ramach fakultatywnych zajęć Bloku Kształcenia Nauczycielskiego realizowanego przez Centrum Kształcenia Ustawicznego oraz po zaliczeniu praktyki w bibliotece szkolnej, można zdobyć uprawnienia pedagogiczne pozwalające na podjęcie pracy w szkolnictwie podstawowym i/lub ponadpodstawowym w zawodzie nauczyciela bibliotekarza.

Studenci będący absolwentami kierunków innych niż informacja naukowa i bibliotekoznawstwo (studia I stopnia) uzupełniają wiedzę dotyczącą podstaw gromadzenia, opracowania i udostępniania zbiorów bibliotecznych w toku zajęć z przedmiotu Bibliotekarstwo praktyczne oraz odbywają praktykę zawodową w bibliotekach publicznych lub naukowych.

Perspektywy zawodowe:

Studia przygotowują do pracy w bibliotekach, mediatekach, ośrodkach informacji, firmach infobrokerskich, centrach kultury, wydawnictwach, księgarniach i archiwach, a także w innych instytucjach w obszarze kultury, nauki, edukacji, komunikacji publicznej, biznesu i administracji, zajmujących się gromadzeniem, opracowaniem i udostępnianiem informacji, zarówno w formie drukowanej, jak i elektronicznej. Absolwent może znaleźć zatrudnienie m.in. jako:

  • bibliotekarz (w bibliotekach naukowych, fachowych, publicznych, szkolnych, specjalnych),
  • specjalista informacji naukowej,
  • nauczyciel bibliotekarz,
  • specjalista zarządzania informacją,
  • broker informacji,
  • pracownik wydawnictwa,
  • księgarz,
  • animator kultury,
  • archiwista.